Contratos menores e encargos a medio propio: como ordenar o expediente en concellos e sociedades municipais

Nun concello pequeno, o contrato menor é o día a día. E o día a día é onde se acumulan os reparos de Intervención. A boa noticia é que a Lei 9/2017, de Contratos do Sector Público, di con bastante precisión que ten que conter o expediente. Ordenalo ben é case sempre unha cuestión de método.

1. Contrato menor: limiares e expediente (art. 118 LCSP)

O punto de partida é o limiar: «Se consideran contratos menores los contratos de valor estimado inferior a 40.000 euros, cuando se trate de contratos de obras, o a 15.000 euros, cuando se trate de contratos de suministro o de servicios» [Considéranse contratos menores os contratos de valor estimado inferior a 40.000 euros, cando se trate de contratos de obras, ou a 15.000 euros, cando se trate de contratos de subministración ou de servizos].

O que máis se esquece é o contido mínimo do expediente. A lei esixe que «la tramitación del expediente exigirá la emisión de un informe del órgano de contratación justificando de manera motivada la necesidad del contrato y que no se está alterando su objeto con el fin de evitar la aplicación de los umbrales descritos en el apartado anterior» [a tramitación do expediente esixirá a emisión dun informe do órgano de contratación xustificando de maneira motivada a necesidade do contrato e que non se está alterando o seu obxecto co fin de evitar a aplicación dos limiares descritos no apartado anterior].

E engade: «se requerirá la aprobación del gasto y la incorporación al mismo de la factura correspondiente» [requirirase a aprobación do gasto e a incorporación a este da factura correspondente].

Lista de comprobación do expediente:

1. Informe motivado de necesidade.
2. Xustificación expresa de que non se fracciona o obxecto.
3. Aprobación do gasto.
4. Factura incorporada.
5. En obras, orzamento e, se procede, proxecto e informe de supervisión.
6. Publicación na forma que prevé o artigo 63.4.

2. Encargo a medio propio: cando non é un contrato (art. 32 LCSP)

Moitas entidades locais apóianse nas súas sociedades ou entes instrumentais. A LCSP permíteo, cunha condición clara: «El encargo que cumpla dichos requisitos no tendrá la consideración de contrato» [O encargo que cumpra os ditos requisitos non terá a consideración de contrato].

Entre eses requisitos hai un que convén medir cada ano: «Que más del 80 por ciento de las actividades del ente destinatario del encargo se lleven a cabo en el ejercicio de los cometidos que le han sido confiados por el poder adjudicador que hace el encargo» [Que máis do 80 por cento das actividades do ente destinatario do encargo se leven a cabo no exercicio das tarefas que lle foron confiadas polo poder adxudicador que fai o encargo]. Esa porcentaxe non se presume: acredítase con datos.

3. Sociedades municipais: o réxime do Libro Terceiro (art. 318 LCSP)

Cando a entidade é un poder adxudicador que non ten a condición de Administración pública, os seus contratos réxense polo Título I do Libro Terceiro. Para os importes máis baixos, o artigo 318.a) permite que os contratos «podrán adjudicarse directamente a cualquier empresario con capacidad de obrar y que cuente con la habilitación profesional necesaria para realizar la prestación objeto del contrato» [poderán adxudicarse directamente a calquera empresario con capacidade de obrar e que conte coa habilitación profesional necesaria para realizar a prestación obxecto do contrato].

Antes de aplicar este réxime convén deixar acreditada no expediente a natureza xurídica da entidade: ese é o primeiro punto que revisará calquera control posterior.

O método: cada expediente, coa súa fonte

Un expediente ben feito responde a tres preguntas: que norma o ampara, que documento o proba e quen o revisou. Se cada peza do expediente leva o seu artigo e a súa sinatura, o control posterior deixa de ser unha sorpresa.

Preguntas frecuentes

Cal é o limiar do contrato menor?

Valor estimado inferior a 40.000 euros en obras e a 15.000 euros en subministracións ou servizos (art. 118.1 LCSP).

Que documentos esixe o expediente dun contrato menor?

Un informe motivado de necesidade que xustifique que non se altera o obxecto para eludir os limiares, a aprobación do gasto e a factura. En obras, ademais, o orzamento (art. 118 LCSP).

Un encargo a medio propio é un contrato?

Non, se cumpre os requisitos do artigo 32 LCSP, entre eles que máis do 80 % da actividade do ente se dedique ás tarefas que lle confía o poder adxudicador.

Que réxime seguen as sociedades municipais?

Se son poderes adxudicadores sen condición de Administración pública, o do Título I do Libro Terceiro da LCSP (arts. 316 e seguintes).

Fontes oficiais

Traballas nunha secretaría, intervención ou sociedade municipal? Mira como se ordena un expediente coa súa fonte.